Jeuk

Jeuk bij uw huisdier is niet leuk om te zien. Er wordt wel eens gezegd: jeuk is erger dan pijn en als je dieren soms ziet krabben, likken, bijten en schuren, dan kun je je hier wel wat bij voorstellen. Gelukkig zijn er tegenwoordig veel mogelijkheden om de oorzaak van de jeuk op te sporen en om uw dier van de jeuk af te helpen.

De meest voorkomende oorzaken van jeuk

Jeuk bij dieren kan door een aantal zaken veroorzaakt worden. Eerst gaat de dierenarts dan ook de oorzaak van de jeuk achterhalen, zodat de juiste behandeling wordt ingezet tegen de jeuk.

1 Parasieten

Als eerste gaan we uw dier controleren op parasieten, want deze geven bij veel dieren jeuk klachten, dit doen we door een vachtcontrole en een afkrabsel te maken. Dit kunnen oppervlakkige parasieten zijn, die je met het blote oog kunt zien, zoals vlooien, teken en luizen. Maar dit kunnen ook parasieten zijn die dieper in de huid zitten en daar gangetjes graven, in haarfollikels zitten of schilfers eten. Dit zijn mijten, voorbeelden daarvan zijn Sarcoptes, Demodex en Cheytiella. Deze kunnen ook jeuk veroorzaken of de huid gevoeliger maken voor een infectie, welke dan weer voor jeuk zorgt. Als er parasieten worden aangetroffen dan is het zaak dat we deze meteen goed bestrijden met een veilig middel wat werkt tegen deze parasiet.

2 Infecties

Dan komen we meteen bij de tweede oorzaak van jeuk, namelijk een (secundaire ) infectie. Dit betekent dat er een overgroei van bacteriën, gisten of schimmels op de huid plaatsvindt, waardoor het ontstekingsmechanisme van de huid flink geactiveerd is. Daardoor ontstaat er roodheid, pijn en jeuk. Deze ontsteking is goed op te sporen met een cytologie preparaat wat van de huid wordt gemaakt met plakband of een objectglaasje. Dit wordt gekleurd met een speciale kleuring en wordt onder de microscoop bekeken en kan meteen door de dierenarts worden beoordeeld. Als er een infectie aanwezig is, dan dient deze dan ook behandeld te worden. Een oppervlakkige infectie kan oppervlakkig behandeld worden, dus met shampoo/mousse en/of spray. Een diepe infectie zal vaak met orale middelen aangepakt worden. Infecties zijn vaak combinaties, dus worden er ook vaak combinatie behandelingen ingezet om deze te bestrijden.

3 Allergie 

Een andere reden van jeuk is een allergische reactie, dit is helaas bij veel dieren de onderliggende primaire oorzaak. Een dier kan voor alles allergisch zijn. We delen deze allergieën vaak in naargelang de oorzaak, dus een vlooienallergie, voedingsallergie, omgevingsallergie (=atopie) en contactallergie.

Een allergie is bij de meeste dieren aanwezig vanaf de geboorte, maar dit komt niet bij alle dieren even snel aan het licht en dat maakt de diagnose dan vaak ook lastig. Ook zijn de diagnostische mogelijkheden bij dieren beperkt en niet zo betrouwbaar als bij mensen, waar dit soms al lastig is.

Wat we wel zien bij alle dieren die gevoelig zijn voor een allergie is dat hun huidbarrière slechter is. Dit zorgt er dan ook voor dat de dieren gevoeliger zijn om meer allergische reacties te ontwikkelen, omdat oa stoffen van buitenaf slechter worden tegenhouden. En ook is de huid vaak dunner, waardoor deze sneller beschadigd raakt en meer vatbaar is voor infecties van de huid.

Verdere info over de aanpak van allergieën vindt u in op de informatiepagina Een allergie en nu.

4 Aanvullende factoren, de jeukdrempel

We weten dat jeuk ontstaat bij bepaalde prikkeling van bepaalde zenuwuiteinden. Als een dier jeuk heeft dan weten we dat de jeukdrempel overschreden is. Ook weten we dat de jeukdrempel per dier kan verschillen en dat dieren die een verminderde huidbarrière hebben door bv een allergie sneller jeuk krijgen dan dieren die dat niet hebben. Wat we vaak zien is dat deze dieren ook meer jeuk krijgen door bv stress, parasieten op de huid, warmte of kou op de huid, een vochtige huid van bv regen of juist een droge huid door wassen.

Dus de jeukdrempel van dieren met een huidaandoening is al lager en dan hoeft er maar iets bij te komen en dat veroorzaakt dan meteen erg veel jeuk. Vandaar dat we ook altijd willen zorgen dat deze bijkomende factoren zoveel mogelijk onder controle zijn of vermeden kunnen worden.

Daarom is een goede parasietenbestrijding bij alle dieren die gevoelig zijn voor jeukklachten onontbeerlijk, want ze krijgen sneller jeuk en kunnen ook sneller een allergische reactie ontwikkelen.

Vaak ondersteunen we deze dieren ook met middelen die de huidbarrière sterker maken.

Hiervoor gebruiken we onder andere omega 3 en 6, deze zitten in voedingssupplementen en/of pipetjes. Dit wordt in 8-12 weken in de huid ingebouwd, waardoor deze sterker wordt, minder gevoelig voor uitdroging is en een betere afweerfunctie heeft. Ook adviseren we bepaalde mousse/shampoo met ondersteunende middelen om de huidbarrière beter te maken.

Bij dieren waarvan bekend is dat ze gevoeliger zijn voor stress , proberen we de stress tot een minimum te beperken, dit kan door bepaalde veranderingen in de huisvesting,  gedragstherapieën of door het inzetten van natuurlijke middelen of soms zelfs medicamenten.

Remming van de jeuk zelf

Als we de oorzaak hebben gevonden van de jeuk en we kunnen ervoor zorgen dat het dier nooit meer contact kan hebben met deze stof, dan zal de jeuk ook niet meer terugkomen. Dat kan bijvoorbeeld door een speciale voeding waardoor uw dier geen allergische verschijnselen meer heeft, of een goede vlooienpreventie bij een vlooienallergie, of een immunisatietraject bij een huisstofmijtallergie, waardoor het dier als het ware immuun wordt gemaakt tegen de allergie.

Bij veel dieren is het moeilijk om er achter te komen waar ze gevoelig voor zijn. Of we zijn wel achter de oorzaak, maar deze oorzaak kunnen we helaas niet vermijden, zoals bv huisstofmijtallergie. Deze dieren zullen dus hun hele leven in meer of mindere mate last houden van jeuk. Natuurlijk zullen we samen de infecties en de aanvullende factoren zo goed mogelijk onder controle houden, door bv het gebruik van speciale shampoos, omega 3 en een goede parasietenbestrijding. Maar zolang de onderliggende oorzaak niet opgelost of voorkomen kan worden, blijft de jeuk levenslang aanwezig.

Tegenwoordig zijn er veel middelen om tegen de jeuk in te zetten. Denk aan corticosteroiden en cyclosporinen, deze remmen meestal erg goed de jeuk en de ontstekingsreacties. Maar helaas kunnen deze medicaties ook meer bijwerkingen hebben, waarbij vooral de corticosteroiden op de lange duur zelfs ernstige orgaanproblemen kunnen geven. Bij katten is sowieso vaak een veel hogere dosering of medicatie met een sterkere werking nodig om de jeuk en de huidreacties onder controle te houden, dexamethason ipv prednison en cyclosporine in een hoger dosering.

Als de ontstekingen onder controle zijn, proberen we daarom vaak over te schakelen naar medicatie die specifieker alleen tegen de jeuk werken. Een voorbeeld hiervan is Apoquel, maar bij katten remt deze helaas minder goed de jeuk dan bij honden. Dus bij katten gebruiken we vaak combinatie therapieën met bv histamine, omega 3, ondersteunende voedingsmiddelen, stressremmers en veel topicale behandelingen zoals mousse etc. 

Deze middelen zullen vaak levenslang moeten worden toegediend. Een goede en regelmatige controle bij de dierenarts blijft dan ook van belang, om de bijwerkingen op het lichaam in de gaten te houden. Maar ook, om zodra er verandering in de symptomen optreedt hier meteen op in te kunnen springen, om de jeuk en de huidklachten zoveel mogelijk onder controle te houden.